Na zes jaar komt het programma All4Biodiversity tot een eind. Projectleider Francisca Demmendal-Wit van Partners for Innovation vertelt over de resultaten. 

Waar draaide All4Biodversity om? 

In het All4Biodiversity programma werkten verschillende provincies, ministeries, natuur- en boerenorganisaties en kennisinstellingen samen om de kwaliteit van natuurgebieden in Nederland te verhogen. Dit door een integrale aanpak in de overgangsgebieden van Natura 2000-gebieden in samenwerking met alle landgebruikers. Daarbij is kennis ontwikkeld en beschikbare informatie gebundeld in een online toolbox voor biodiversiteit. Ook is bewustwording, inspiratie en kennis gedeeld om partijen te activeren om zelf aan de slag te gaan met versterking van de biodiversiteit in Nederland. Bijvoorbeeld met Gebiedsgericht samenwerken, Basiskwaliteit Natuur en de aanleg van landschapselementen.

Op welk resultaat ervan ben je het meest trots? 

‘Met name in overgangsgebieden is natuurinclusieve landbouw van belang om drukfactoren in Natura 2000 gebieden te verlagen. We hebben boeren verschillende handvatten geboden om natuur-inclusiever te werk te gaan, zoals kennis, bijeenkomsten en subsidieregelingen. In verschillende delen van Nederland werkten boeren mee – die willen dus wel degelijk natuurinclusiever worden. Zoals in Noord-Brabant, waar nu 450 boeren mee doen aan de Brabantse biodiversiteitsmonitor melkveehouderij, terwijl wij er in eerste instantie zo’n 200 beoogd hadden. In Gelderland hebben zeker 30 agrariërs natuurinclusieve bedrijfsplannen ontwikkeld en in Limburg en Zuid-Holland hebben boeren natuurinclusieve maatregelen genomen, waardoor de waterhuishouding verbetert.’

Aan wat voor maatregelen moet je dan denken? 

In de Alblasserwaard zijn verschillende boeren begonnen met drukdrainage. Dat zorgt ervoor dat zij er zelf voor kunnen zorgen dat het grondwater in het voorjaar langer hoog kan staan, wat goed is voor weidevogels. Ook zijn proeven gedaan met vaste mest. Langs het Nederlandse kustgebied is aandacht gevraagd voor het belang van strandbroeders: wanneer je die met rust laat, gaat het veel beter met die vogelsoorten. Ook Limburg is een mooi voorbeeld: door bepaalde teelten, groenbemesters, en een zaaimachine met ondiepe ploeg is de bovengrondse afspoeling van regenwater verminderd. Zo blijven nutriënten in de bodem. Bovendien hou je de grondstructuur intact en blijft het bodemleven op orde.

Welke aanpak maakte All4Biodiversity uniek? 

Goed samenwerken met mensen uit de regio is van groot belang. Dat klinkt logisch, maar gebeurt zeker lang niet altijd, waardoor frictie ontstaat en vertrouwen verdwijnt. All4Biodiversity kijkt naar een gebiedsgerichte aanpak: samen met mensen uit de regio wordt eerst een analyse gemaakt. Wat is de huidige situatie, wat zijn de problemen, welke maatregelen zijn nodig?  Daarbij is het belangrijk om goed te kijken naar verdienmodellen, draagvlak en natuurlijk monitoring van de interventies.

Welke ervaringen heeft deze aanpak opgeleverd? 

Gebiedsgerichte samenwerking is niet zo makkelijk als het klinkt. Het betekent integraliteit van sectoren, op lokaal, regionaal en nationaal niveau. Daarbij is het belangrijk dat dezelfde taal wordt gesproken, partijen zijn betrokken en gebiedsregisseurs mandaat hebben. Samenwerking is onmisbaar als we de kwaliteit van ons landschap naar een hoger niveau willen tillen.

Gaat het nu beter met de Natura 2000 gebieden dan zes jaar geleden, toen dit project begon? 

Dat is behoorlijk moeilijk te meten, omdat effecten vaak pas na jaren zichtbaar worden, en kan dus helaas niet met zekerheid gezegd worden. Wat we in het algemeen gemerkt hebben is dat het overgangsgebied rondom die Natura 2000 gebieden als een belangrijke buffer werkt. De grootte en kwaliteit van natuurinclusieve overgangsgebieden draagt bij aan bijvoorbeeld de overlevingskansen van weidevogels.

Al met al hebben we in deze zes jaar landgebruikers verder kunnen helpen om natuurinclusiever te werken en veel kennis, praktijkervaringen en instrumenten over natuurinclusief, biodiversiteit en samenwerking kunnen ontwikkelen en bundelen. Deze kennis blijft gelukkig beschikbaar, zodat iedereen dit kan gebruiken om ook zelf aan de slag te gaan met het verbeteren van de biodiversiteit.