Single Use Plastics

Vanaf 3 juli 2021 gaan veel eenmalige kunststofproducten in de ban. Horeca-ondernemers, drogisterijen en de out-of-homesector moeten aan de slag om tijdig aan alle eisen te voldoen.

Expertise

Wat betekent het voor u als ondernemer?

 

In 2019 heeft het Europese Parlement de Single Use Plastics (SUP) directive aangenomen. Het doel van de richtlijn is om kunststof zwerfafval en vooral zwerfafval in zee (plastic soep) te voorkomen. Alle landen van de EU moeten uiterlijk op 3 juli 2021 de richtlijn overnemen in hun nationale wetgeving. In Nederland is dit opgenomen in het “Besluit kunststofproducten voor eenmalig gebruik”. 

Richtsnoeren over SUP-wetgeving

Op 31 mei 2021 heeft de Europese Commissie de richtsnoeren gepubliceerd die een indicatie geven of een product wel of niet onder de SUP-richtlijn valt gepubliceerd. De richtsnoeren beslechten een aantal discussies:

  • Voor voedselverpakkingen en bekers wordt  dezelfde grenswaarde van 3 liter gehanteerd, zoals bij drankverpakkingen al het geval was
  • Bekers en verpakkingen van papier met een kunststof coating vallen binnen de definitie van wegwerpplastic en dus binnen de reikwijdte van de SUP-wetgeving
  • Producten gemaakt van geregenereerde cellulose, zoals viscose, vallen buiten de reikwijdte van de SUP-wetgeving, omdat deze zijn gemaakt van natuurlijke polymeren die niet chemisch gewijzigd zijn. Deze producten hoeven dus niet van de verplichte markering te worden voorzien; Producten gemaakt van PHA vallen wel binnen de reikwijdte van de SUP-wetgeving
  • De richtsnoeren geven aan dat multipacks en ook portieverpakkingen vallen binnen de reikwijdte, omdat deze geschikt zijn voor directe consumptie vanuit de verpakking;

Partners for Innovation heeft de nieuwe regels op een rijtje gezet per datum dat ze ingaan. De regelgeving is aan verandering onderhevig en de lidstaten kunnen de SUP-regeling anders implementeren.

Waar gaat Richtlijn Single Use Plastics over?

Alle ondernemers die kunststofproducten voor eenmalig gebruik produceren of in omloop brengen krijgen te maken met de Europese Richtlijn Single Use Plastics. Naast kunststofproducenten en de importeurs, zullen vooral horecaondernemers, out-of-homeketens, drogisterijen en tabakswinkels hier de gevolgen van ondervinden.

Voor veel van deze bedrijven is het nog onduidelijk wat dit voor hen zal betekenen en welke strategie ze het beste kunnen voeren. Het besluit heeft betrekking op kunststofproducten die veel in het (maritieme) zwerfafval worden gevonden zoals rietjes, snoeppapiertjes, verpakkingen, sigarettenfilters en visnetten. Deze kunststofproducten zijn ontworpen voor eenmalig gebruik. Het gaat echter niet alleen om producten die volledig uit kunststof bestaan, maar ook om producten die slechts gedeeltelijk van kunststof zijn gemaakt. Te denken valt aan kartonnen bekers met een kunststof binnenlaag en biologisch afbreekbare kunststoffen.

Sommige van deze producten worden verboden, anderen mogen niet meer gratis verstrekt worden en op sommige producten moet een speciale markering komen. De data waarop de nieuwe regels van kracht worden, verschillen eveneens.

Belangrijk is verder dat bedrijven hun klanten duidelijk informeren en dat ze kunnen aantonen dat het aandeel Single Use Plastics duidelijk verminderd is. Voor een aantal productgroepen gaat ook een uitgebreide producentenverantwoordelijkheid gelden. Dat betekent dat producenten ook de kosten moet dragen voor het opruimen en verwerken.

3 juli 2021

Verbod

Deze kunststofproducten voor eenmalig gebruik mogen vanaf 3 juli niet meer verkocht worden:

  • Bestek (messen, vorken, en lepels)
  • Eetstokjes, sporks, en andere kunststof alternatieven voor eenmalige gebruik
  • Borden
  • Roerstaafjes voor dranken
  • Rietjes (behalve als medisch hulpmiddel)
  • Wattenstaafjes (behalve als medisch hulpmiddel)
  • Ballonnenstokjes
  • Voedsel- en drankverpakkingen van EPS (piepschuim) waar direct uit gegeten of gedronken kan worden zoals koffiebekers en hamburgerbakjes
  • Alle producten van oxo-degradeerbare kunststoffen. Dat zijn kunststoffen die afbreken in kleine deeltjes onder invloed van zuurstof.

Niet meer gratis verstrekken

Overige eenmalige kunststof voedsel- en drankenverpakkingen waar je direct uit kunt eten of drinken, mogen niet meer gratis worden weggegeven. Dit is van toepassing op bijvoorbeeld koffiebekers, soepkommen en saladeschaaltjes. Hiervoor moeten consumenten gaan betalen, zoals nu voor plastic tasjes in winkels. Een ministeriële regeling moet deze regel verder invullen. In de praktijk zal deze op zijn vroegst pas in 2023 in werking treden.

Markering

Vanaf 3 juli 2021 moet op papieren en kartonnen drinkbekers en verpakkingen van dames hygiëneproducten, vochtige doekjes en tabaksproducten met kunststof filters duidelijk worden aangegeven hoe de gebruiker het product moet afdanken, dat het product kunststof bevat en wat de negatieve effecten van kunststofafval in het milieu zijn. De specificaties hoe deze markeringen er precies uit moeten komen te zien zijn inmiddels bekend. Het gaat om een klein icoontje dat duidelijk zichtbaar op de beker of verpakking moet worden aangebracht. Op de website van de Europese Commissie kun je de juiste afbeeldingen in alle taal downloaden. Reeds geproduceerde producten en verpakkingen moeten van een sticker worden voorzien.

1 januari 2023

Verminderen en rapporteren

In 2026 moet er een duidelijke vermindering van het gebruik van eenmalige voedselverpakkingen en bekers worden aangetoond ten opzichte van 2022. Het reductiepercentage moet nog worden vastgesteld. De producent/importeur levert daarvoor per 1 januari 2023, volgens een nader te bepalen format, gegevens aan over de hoeveelheid op de markt gebrachte kunststofverpakkingen voor eenmalig gebruik.

5 januari 2023

Producentenverantwoordelijkheid

Voor een aantal eenmalige kunststof verpakkingen wordt per 5 januari 2023 een uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) ingevoerd:

  • Eenpersoons voedselverpakkingen, zoals saladeschaaltjes en hamburgerbakjes
  • Zakjes en wikkels waar direct uit gegeten kan worden, bijvoorbeeld wikkels van snoeprepen
  • Drankverpakkingen van maximaal 3 liter
  • Drinkbekers
  • Lichte kunststof draagtassen

Dit systeem bestaat al voor consumentenverpakkingen via het Afvalfonds Verpakkingen. Door dit Besluit zal een onderneming die deze eenmalige kunststof verpakkingen op de markt brengt, ook de extra kosten moeten dekken van het opruimen van zwerfafval. Bovendien zal ze specifieke bewustmakingscampagnes moeten opzetten over herbruikbare alternatieven voor de verpakkingen en de effecten van zwerfafval.

Deze UPV treedt in werking op 5 januari 2023. Op dat moment treedt een ook een UPV voor kunststof tabaksfilters in werking. Het doel is het hetzelfde maar ze wordt ondergebracht in een aparte regeling.

3 juli 2024

Producteisen kunststofflessen en bekers

Vanaf 3 juli 2024 is het verplicht om eenmalige kunststof drankverpakkingen van maximaal 3 liter zo te ontwerpen dat de deksel aan de verpakking vast blijft zitten tijdens het gebruik. Dat geldt ook voor bekers met een deksel.

31 december 2024

UPV vochtige doekjes, ballonnen en visnetten

Op 31 december 2024 treedt ook een uitgebreide producentenverantwoordelijkheid in voor vochtige kunststof doekjes (voor hygiëne en huishoudelijk gebruik) en ballonnen. Ook hier moet de producent de kosten dekken van opruiming en informatiecampagnes opzetten over herbruikbare alternatieven en zwerfafval.

Vanaf diezelfde datum geldt ook een UPV voor kunststof producten in de visserij. Naast het dekken van kosten voor opruiming en informatiecampagnes worden producenten ook verantwoordelijk voor de inzameling van een jaarlijks oplopend minimum percentage afval van deze producten.

2025 en 2030

Recyclaatgebruik

Vanaf 2025 moeten PET-flessen gemiddeld tenminste 25% gerecycled kunststof bevatten, vanaf 2030 is dit 30%. Producenten mogen samenwerken om dit gemiddelde gezamenlijk te bereiken.

Effectieve strategie

Partners for Innovation kan bedrijven en brancheorganisaties in de out-of-home sector, drogisterijen en de evenementenbranche ondersteunen bij het tijdig ontwikkelen van een efficiënte en effectieve strategie. Zo willen we zorgen dat u op tijd aan de richtlijnen voldoet. En kunnen we samen voorkomen dat u maatregelen neemt of producten ontwikkelt die bij nader inzien toch niet aan de richtlijn voldoen.

We hebben meerdere projecten uitgevoerd om bedrijven meer controle te geven over kunststof producten voor eenmalig gebruik en hun alternatieven:

Benieuwd hoe we u kunnen helpen bij de implementatie van de Richtlijn Single Use Plastics? Neem dan contact op met onze experts Siem Haffmans of  Jannes Nelissen.

Met deze dienst dragen we bij aan de volgende Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties:

SDG 13 SDG 14

   

 

Projecten

Gerelateerde projecten

Contact

Meer weten?
Neem contact
met ons op!

Jannes Nelissen
Siem Haffmans +31 (0)6 21 57 47 02